دلیل خروج دود سفید از اگزوز

همه رانندگان یک نگرانی مشترک دارند و آن‌هم مشاهده خروج دود از اگزوز است. شاید خروج شعله‌های آتش از اگزوز برخی خودروهای اسپرت لذت‌بخش باشد اما دود سفید بسیار نگران کننده خواهد بود. جدای از خروج بخارآب از اگزوز در روزهای سرد سال، دود سفید و پررنگ اگزوز نشانه مشکل مهمی در خودرو خواهد بود و رانندگان با مشاهده آن سریعاً باید به رفع مشکل بپردازند. قطعاً نادیده گرفتن چنین موضوعی در کمترین حالت باعث تحمیل هزینه‌های چند میلیونی به مالک خواهد شد.

اما برای اینکه بدانیم چرا دود سفید از اگزوز ماشین خارج می‌شود باید برخی اطلاعات اصلی درباره چگونگی کارکرد خودرو را داشته باشیم. دودهای خروجی اگزوز فراورده‌های مستقیم فرایند احتراق رخ داده در پیشرانه هستند. همان‌طور که می‌دانید شمع ماشین اقدام به سوزاندن مخلوط سوخت و هوا می‌کند و پس از انفجار و حرکت پیستون این دودها از طریق سیستم اگزوز به خارج خودرو منتقل می‌شوند. این گازهای آلاینده از کاتالیزور خودرو عبور می‌کنند تا میزان سمی بودن آن‌ها کاهش یابد. همچنین مافلر بکار رفته در برخی خودروها نیز باعث کاهش سر و صدای تولیدی می‌شود. در شرایط عادی شما احتمالاً دودی را از اگزوز خودرو مشاهده نخواهید کرد. همان‌طور که گفته شد در فصول سرد سال احتمالاً شاهد خروج بخارآب از اگزوز خواهید بود که پدیده‌ای طبیعی است اما باید دانست این بخارآب با دود سفید اگزوز کاملاً متفاوت است و با مشاهده دود غیرعادی و سفید رنگ باید به فکر حل مشکل باشید.

انسان‌ها برای انتقال پیام بین خودرو در هزاران سال پیش از دود استفاده می‌کردند و زمانی که دود سفید را مشاهده کنید باید بفهمید که خودرو در حال رساندن پیامی ویژه به شماست. دود سفید اگزوز نشان می‌دهد که مایع خنک کننده یا ضدیخ وارد محفظه احتراق شده است. زمانی که مایع خنک کننده در بلوک سیلندر سوخته شود دود سفید پررنگی از اگزوز خارج خواهد شد. وجود این دود در اگزوز معمولاً نشان دهنده خرابی واشر سر سیلندر، ترک در سر سیلندر یا بلوک پیشرانه است. خرابی واشر سر سیلندر باعث ورود مایع خنک کننده به فضاهایی می‌شود که در حالت عادی نباید در آن بخش‌ها حضور داشته باشد.

در صورت مشاهده این دود اولین کار این است که دیگر از خودرو استفاده نکنید. اگر واشر سر سیلندر خودروی شما خراب شده باشد می‌تواند در نهایت منجر به داغ شدن و از کار افتادن پیشرانه شود. اگر می‌خواهید از ورود مایع خنک کننده به بلوک پیشرانه مطمئن شوید دو گزینه وجود دارد. اول اینکه میزان مایع خنک کننده یا ضدیخ را در خودرو بررسی کنید. اگر متوجه شدید از میزان آن کم شده و از جای دیگر نیز نشتی وجود ندارد پس حتماً واشر سر سیلندر خراب است. همچنین شما می‌توانید از برخی فروشگاه‌ها کیت تشخیص دهنده نشتی بلوک پیشرانه را خریداری کنید. این کیت از مواد شیمیایی مخصوص برای تشخیص آلودگی در مایع خنک کننده استفاده نمایید. البته احتمالا می‌دانید که سه نوع رنگ دود داریم؛ دود سفید، دود آبی و دود سیاه. در مقاله‌هایی جدا در باره علت دود آبی و  هم چنین درباره دلایل دود سیاه به طور مجزا توضیح داده‌ایم.

متأسفانه خرابی واشر سر سیلندر یا ترک در سیلندر و بلوک پیشرانه هزینه تعمیر گزافی را روی دستان راننده می‌گذارد. تنها راه برای تائید وجود چنین مشکلاتی جدا کردن بخش‌های مشخصی از پیشرانه و رسیدن به بلوک آن است. تعمیر این بخش نیز از عهده افراد عادی برنمی‌آید و جهت تعویض قطعات و تعمیر پیشرانه باید نزد یک مکانیک باتجربه مراجعه نمایید. البته گاهی اوقات نیز خروج این دود از اگزوز به خاطر روغن‌سوزی است که این مورد معمولاً در اثر سوختن روغن گیربکس رخ می‌دهد هرچند باید دقت کرد که تفاوت دود سفید حاصل از روغن‌سوزی گیربکس با ورود مایع خنک کننده به محفظه احتراق به بوی سوختگی روغن مربوط می‌شود.

همان‌طور که گفته شد خروج دود سفید از خودرو که یکی از نشانه‌های خرابی واشر سر سیلندر است هزینه‌های زیادی در بر خواهد داشت. برای مثال هزینه تعمیر واشر سر سیلندر پژو ۴۰۵ بین ۳ تا ۵ میلیون تومان است و برای تعویض واشر سر سیلندر پژو ۲۰۶ باید بین ۴ تا ۵ میلیون تومان پرداخت کرد. این هزینه‌ها با در نظر گرفتن سایر تعمیرات لازم همچون تراش‌کاری محاسبه شده است. 

همان‌طور که گفته شد در فصول سرد سال با استارت زدن خودرو شاهد خروج بخارآب از اگزوز خواهیم بود که امری عادی است و جای نگرانی ندارد. با اندکی کارکرد خودرو و رسیدن پیشرانه به دمای ایده آل این دود ناشی از بخارهای آب نیز ناپدید خواهد شد.
دود سفید اگزوز در سرما و به‌خصوص هنگام روشن کردن ماشین در ابتدای یک روز سرد، اتفاقی رایج است که رانندگان باتجربه حتما با آن مواجه شده‌اند. این اتفاق جای هیچ‌گونه نگرانی ندارد. معمولا دود سفید رنگ با غلظت کم تا متوسط برای چند دقیقه از موتور خودرو خارج می‌شود. سپس شرایط به حالت عادی باز می‌گردد.

داستان از این قرار است که وقتی استارت می‌زنید، موتور فورا شروع به‌گرم شدن می‌کند. به این ترتیب در زمان کوتاهی به‌یکباره اختلاف دمای زیادی بین موتور و محیط اطراف ایجاد می‌شود. این اتفاق باعث تشکیل قطرات شبنم در مسیر محفظه احتراق موتور می‌شود. به‌دلیل حرارت زیاد درون محفظه هم قطرات آب تبخیر و به‌صورت بخار سفید رنگ از اگزوز خارج می‌شوند.

معمولا بعد از چند دقیقه قطرات آب موجود درون محفظه احتراق کاملا تبخیر و دود سفید خروجی اگزوز هم برطرف می‌شود. اما اگر بعد از چند دقیقه مشکل برطرف نشد و حتی غلظت دود سفید رنگ افزایش پیدا کرد، باید ریشه مشکل را در جای دیگری جستجو کنید.